سرور یکی از مهم‌ترین بخش‌های پشت‌صحنه دنیای وب است و نقش اصلی را در نمایش سایت‌ها و ارائه خدمات آنلاین بر عهده دارد. هر بار که شما وارد یک وب‌سایت می‌شوید یا اطلاعاتی را از اینترنت دریافت می‌کنید، این سرورها هستند که درخواست شما را پردازش می‌کنند. شناخت سرور و انواع آن کمک می‌کند بهتر بدانید ستون اصلی یک سایت چگونه کار می‌کند و چه گزینه‌ای برای پروژه شما مناسب‌تر است.
در ادامه این محتوا از وبسایت تاپ کانتنت، به‌صورت کامل با مفهوم سرور و کاربردهای آن آشنا خواهید شد.

سرور چیست؟

سرور (Server) یک سیستم سخت‌افزاری یا نرم‌افزاری قدرتمند است که وظیفه اصلی آن ارائه خدمات، داده‌ها یا منابع به سایر دستگاه‌ها در شبکه  که «کلاینت» نام دارند  می‌باشد. به زبان ساده، هر زمان یک وب‌سایت را باز می‌کنید، فایلی دانلود می‌کنید یا ایمیل می‌فرستید، این سرورها هستند که پشت صحنه درخواست شما را پردازش کرده و پاسخ مناسب را ارسال می‌کنند.

سرورها معمولاً ۲۴ ساعته روشن هستند، توانایی مدیریت هزاران درخواست همزمان را دارند و در مراکز داده با زیرساخت‌های حرفه‌ای نگهداری می‌شوند. بسته به نوع استفاده، سرورها می‌توانند نقش‌های مختلفی مثل وب‌سرور، سرور ایمیل، سرور پایگاه داده، سرور فایل یا سرور ابری را ایفا کنند.

اگر بخواهیم ساده‌تر بگوییم:
سرور مغزِ عملیات اینترنت است؛ هر خدمتی که از دنیای آنلاین دریافت می‌کنید، از مسیر یک سرور عبور کرده است.

ویژگی‌های سخت‌افزاری سرور

۱. پردازنده (CPU)‌ قدرتمند
سرورها از پردازنده‌های Xeon یا EPYC استفاده می‌کنند که هسته‌های زیاد، سرعت پردازش بالا و پایداری طولانی‌مدت دارند. این CPUها برای اجرای هم‌زمان هزاران درخواست طراحی شده‌اند و برخلاف سیستم‌های معمولی، هیچ‌وقت زیر فشار سنگین کند نمی‌شوند.

۲. رم (RAM) با ظرفیت بالا و ECC
رم سرور معمولاً با فناوری ECC عرضه می‌شود که خطاهای حافظه را شناسایی و اصلاح می‌کند تا از اختلال و کرش جلوگیری شود. ظرفیت بالای RAM باعث می‌شود سرعت پردازش داده‌ها بیشتر شده و سرویس‌دهی بدون لگ انجام شود.

۳. حافظه ذخیره‌سازی SSD/NVMe
سرورها از دیسک‌های SSD یا NVMe استفاده می‌کنند که سرعت خواندن و نوشتن بسیار بالایی دارند. این موضوع باعث افزایش سرعت لود سایت، کاهش زمان پاسخ‌گویی سرور و اجرای سریع‌تر نرم‌افزارها می‌شود.

۴. سیستم خنک‌کننده پیشرفته
به دلیل فعالیت مداوم، سرورها به کولینگ حرفه‌ای شامل فن‌های پرقدرت، هیت‌سینک‌های بزرگ و جریان هوای مدیریت‌شده نیاز دارند. سیستم خنک‌کننده باعث افزایش طول عمر سخت‌افزار و جلوگیری از داغی بیش از حد می‌شود.

۵. منبع تغذیه (Power Supply)‌ پایدار و دوگانه
سرورها معمولاً دارای پاورهای Redundant هستند؛ یعنی اگر یک پاور دچار مشکل شود، پاور دوم بدون وقفه جایگزین می‌شود. این ویژگی، پایداری و Uptime سرور را تضمین می‌کند.

۶. کارت شبکه (Network Adapter)‌ پرسرعت
کارت شبکه سرور از سرعت‌هایی مثل 1Gbps، 10Gbps یا حتی 40Gbps پشتیبانی می‌کند. این مورد باعث می‌شود ارتباط سرور با اینترنت یا شبکه داخلی بسیار پایدار و سریع باشد.

۷. مادربرد مخصوص سرور
مادربردهای سروری از چندین CPU، اسلات‌های RAM زیاد، پورت‌های توسعه و سیستم‌های مدیریتی مانند iLO یا iDRAC پشتیبانی می‌کنند. این قابلیت‌ها برای مدیریت از راه دور و افزایش قدرت پردازشی استفاده می‌شود.

۸. RAID Controller
RAID کنترلر امکان مدیریت چند دیسک و ساختاردهی آن‌ها برای افزایش سرعت یا امنیت داده‌ها را فراهم می‌کند. استفاده از RAID باعث می‌شود اطلاعات در برابر خرابی هاردها مقاوم‌تر باشند.

۹. کیس و شاسی مقاوم Rackmount یا Tower
سرورها معمولاً در شاسی‌های رک‌مونت قرار می‌گیرند که برای کار مداوم، جریان هوای استاندارد و نصب در دیتاسنتر طراحی شده‌اند. این شاسی‌ها دوام بالا و امکان نگهداری آسان دارند.

معرفی انواع سرور

1. سرور اختصاصی (Dedicated Server)

سرور اختصاصی یک سیستم فیزیکی کامل است که تمام منابع آن فقط به یک کاربر یا سازمان اختصاص داده می‌شود. این نوع سرور برای پروژه‌های سنگین، سایت‌های پربازدید و کسب‌وکارهایی مناسب است که بیشترین سطح امنیت و قدرت پردازشی را نیاز دارند.

2. سرور مجازی (VPS)

سرور مجازی با تقسیم یک سرور اختصاصی به چند بخش مستقل ساخته می‌شود که هر بخش عملکرد یک سرور جدا را دارد. این گزینه برای سایت‌ها و کسب‌وکارهایی که نیاز به قدرت بیشتر از بهترین هاست اشتراکی دارند، بهترین انتخاب است. بسیاری از افراد هنگام خرید VPS به دنبال بهترین سرور مجازی ایران هستند تا سرعت، پایداری و پینگ بهتری دریافت کنند.

3. سرور ابری (Cloud Server)

سرور ابری به‌جای یک سیستم ثابت، روی چندین سرور متصل به هم میزبانی می‌شود و به همین دلیل پایداری بسیار بالایی دارد. اگر یکی از سرورها دچار مشکل شود، سرورهای دیگر به‌سرعت جایگزین می‌شوند. این نوع سرور انتخاب عالی برای استارتاپ‌ها و سایت‌هایی است که رشد سریع دارند.

4. سرور اشتراکی (Shared Server)

در سرور اشتراکی منابع یک سرور میان چندین کاربر تقسیم می‌شود؛ درست مثل یک آپارتمان با واحدهای متعدد. این گزینه اقتصادی‌ترین نوع میزبانی است و برای وب‌سایت‌های تازه‌کار یا کم‌ترافیک مناسب است که به قدرت پردازشی بالا نیاز ندارند.

5. سرور کولوکیشن (Colocation Server)

در این مدل، کاربر سرور فیزیکی خودش را خریداری می‌کند و آن را برای نگهداری، امنیت و اتصال شبکه به دیتاسنتر می‌سپارد. کولوکیشن مناسب شرکت‌هایی است که کنترل کامل روی سخت‌افزار می‌خواهند اما زیرساخت حرفه‌ای دیتاسنتر را هم لازم دارند.

6. سرور فایل (File Server)

سرور فایل برای ذخیره، مدیریت و اشتراک‌گذاری فایل‌ها در شبکه داخلی یا اینترنت استفاده می‌شود. این نوع سرور در شرکت‌ها کاربرد زیادی دارد و باعث می‌شود اطلاعات به‌صورت متمرکز و قابل‌دسترسی برای تیم‌ها مدیریت شود.

7. سرور ایمیل (Email Server)

سرور ایمیل وظیفه ارسال، دریافت و مدیریت ایمیل‌های سازمانی را بر عهده دارد. اگر کسب‌وکارها بخواهند ایمیل‌های حرفه‌ای با امنیت بیشتر و امکانات پیشرفته داشته باشند، معمولاً از این نوع سرور استفاده می‌کنند.

تفاوت هاست و سرور + ویژگی‌های اصلی هر کدام

برای اینکه بهتر متوجه شویم هاست چیست و چه تفاوتی با سرور دارد، باید ابتدا نقش هر کدام را در میزبانی سایت بشناسیم. سرور یک کامپیوتر قدرتمند و همیشه‌روشن است که تمام منابع سخت‌افزاری مثل CPU، رم، هارد، شبکه و سیستم‌عامل روی آن قرار دارد. اما هاست در واقع بخشی از همین سرور است که به‌صورت آماده و مدیریت‌شده برای میزبانی سایت‌ها ارائه می‌شود.

مطالعه بیشتر: هاست وردپرس چیست

به زبان ساده:
سرور زیرساخت اصلی است، هاست نسخه آماده و مدیریت‌شده‌ای از همان سرور است.

کسب‌وکارهای کوچک معمولاً از هاست استفاده می‌کنند، چون نیاز به مدیریت سخت‌افزار و تنظیمات پیچیده ندارند. اما پروژه‌های بزرگ‌تر سراغ سرور می‌روند تا منابع اختصاصی، قدرت بیشتر و کنترل کامل‌تری داشته باشند. چنانچه اگر قصد تهیه هاست را دارید پیشنهاد ما این است که اول با بهترین هاست ایرانی آشنا شوید، زیرا انتخاب میزبانی نامناسب می تواند مشکلات زیادی برای وبسایتتان به وجود آورد

ویژگی‌های اصلی هاست

• مدیریت‌شده و آماده استفاده
  تمامی تنظیمات از قبل انجام شده و کاربر فقط کافی است سایت خود را آپلود کند.

• قیمت اقتصادی
  چون منابع سرور میان چند کاربر تقسیم می‌شود، هزینه بسیار کمتر از سرور است.

• مناسب سایت‌های تازه‌کار
  برای وب‌سایت‌های شخصی، شرکتی و فروشگاه‌های کوچک که ترافیک بالا ندارند، بهترین انتخاب است.

• پشتیبانی کامل
  تیم هاستینگ تمام امور فنی مثل امنیت، آپدیت‌ها و مانیتورینگ را انجام می‌دهد.

ویژگی‌های اصلی سرور

• منابع اختصاصی و قدرت پردازشی بالا
  تمام CPU، رم و فضای ذخیره‌سازی فقط در اختیار یک کاربر قرار می‌گیرد.

• امکان مدیریت و شخصی‌سازی کامل
  کاربر می‌تواند سیستم‌عامل، نرم‌افزارها، تنظیمات امنیتی و حتی کانفیگ‌ها را مطابق نیاز خود تغییر دهد.

• مناسب سایت‌ها و پروژه‌های بزرگ
  برای فروشگاه‌های بزرگ، سایت‌های پرترافیک، نرم‌افزارهای آنلاین و اپلیکیشن‌ها بهترین گزینه است.

• قابلیت ارتقا و مقیاس‌پذیری حرفه‌ای
  در صورت افزایش ترافیک یا رشد پروژه، سرور به‌راحتی قابل ارتقا است.

جمع بندی

در پایان، حالا می‌دانید سرور چیست، چه ساختار و انواعی دارد و چه تفاوتی با هاست دارد. شناخت این مفاهیم کمک می‌کند هنگام انتخاب سرویس میزبانی، تصمیم دقیق‌تری بگیرید و زیرساخت مناسب‌تری برای رشد وب‌سایت یا کسب‌وکارتان فراهم کنید. اگر قصد دارید برای سایتتان یک هاست قدرتمند و پایدار انتخاب کنید، پیشنهاد می‌کنم نگاهی هم به مقاله  هاست وردپرس داشته باشید.